Przełomowe badania DNA na Podkarpaciu. Naukowcy szukają potomków Głuchoniemców
Na Wydziale Geografii i Studiów Regionalnych Uniwersytetu Warszawskiego realizowany jest unikalny projekt naukowy finansowany przez Narodowe Centrum Nauki, poświęcony badaniu mobilności dawnych osadników. Przedsięwzięcie zatytułowane „Głuchoniemcy (Walddeutsche, Taubdeutsche) w Małej Epoce Lodowej: struktury mobilności a środowisko przyrodnicze”, prowadzone pod kierunkiem prof. dr. hab. Marcina Solarza, wkroczyło właśnie w nową fazę. Badacze dążą do zrekonstruowania historii rodzin od pokoleń związanych z dawnym osadnictwem głuchoniemieckim na terenie południowo-wschodniej Polski.
Po wcześniejszych, stacjonarnych etapach zbierania materiału biologicznego, które odbyły się m.in. w Markowej, Ołpinach, Krościenku Wyżnym, Haczowie, Szerzynach i Rymanowie, naukowcy uruchomili procedurę wysyłkową. Pozwala to na wzięcie udziału w przedsięwzięciu bez konieczności osobistego stawiennictwa. Osoby zakwalifikowane do programu otrzymują bezpłatny zestaw do samodzielnego pobrania wymazu, który następnie odsyłają pocztą. Udział w analizach jest całkowicie dobrowolny i darmowy, a każdy uczestnik otrzymuje indywidualny wynik dotyczący pochodzenia własnej linii rodowej.
Grupa docelowa badań jest ściśle określona ze względu na specyfikę analiz laboratoryjnych, które koncentrują się na chromosomie Y, dziedziczonym wyłącznie w linii męskiej. Do przesłania zgłoszeń zapraszani są pełnoletni mężczyźni, których rodziny od wielu generacji zamieszkują obszary dawnego osadnictwa, ze szczególnym uwzględnieniem takich miejscowości jak Haczów, Krościenko Wyżne, Markowa, Ołpiny, Szerzyny, Wysoka oraz ich bezpośrednie sąsiedztwo. Koordynatorzy projektu wskazują, że kluczową rolę mogą odegrać również kobiety, zachęcając do udziału swoich męskich krewnych: ojców, braci, synów czy dziadków.
Dotychczasowe działania terenowe spotkały się z dużym odzewem lokalnych społeczności – na początku roku pobrano próbki DNA od blisko 140 mężczyzn z okolic Biecza, Krosna oraz Łańcuta, z czego rekordowa liczba 41 osób zgłosiła się w samej Markowej. Zgłoszenia do obecnego, wysyłkowego etapu przyjmowane są za pośrednictwem uproszczonego formularza internetowego pod adresem: forms.gle/V1mxsVvXJCYZbiSv6. Od zainteresowanych nie jest wymagana szczegółowa wiedza genealogiczna, a jedynie podstawowe informacje o przodkach, którymi aktualnie dysponują.
